Over verslaving - Sarah

Erwan is 30 geworden! We zijn op zelfzorg-weekend geweest om dat te vieren. Zijn vol-ledige 20-er periode heb ik met hem gedeeld ... Die gedachte raakt mij, tot diep in mijn kern. Zoals sommigen onder jullie misschien al weten, het ging niet altijd zonder slag of stoot. Recent nog, tijdens de overgang naar dit nieuwe kalenderjaar, maakten we een diepgaande crisis mee. Intussen opnieuw de weg naar elkaar aan het terugvinden, zoals we steeds weer doen. En telkens hebben we weer iets nieuws over ons zelf geleerd. Over wat we hier te doen hebben. 

Uuuurenlange gesprekken over het leven. We blikken terug op een moeilijk thema, dat zoveel tussen ons is komen te staan. De eerste helft van onze relatie zelfs tot het psychotische. Een pijnlijk en heel erg angstaanjagend thema, waar we het dikwijls niet eens zijn over geweest. Of toch, zo lijkt. 

 

We praten over hersencircuits die betrokken zijn bij verslaving, de hormoonhuishouding en neurotransmitters die erdoor beïnvloed worden. We praten erover als dokters, als psychologen, als opvoeders en als filosofen. We hebben er heel wat over mogen leren en aan de lijve ondervinden de afgelopen jaren. 

 

Opioïden als lichaamseigen pijnstillers,  remmen de pijngewaarwording en zorgen voor geluksgevoelens bij hechting tussen een moeder en haar baby. 

 

Endorfines onze natuurlijke antidepressiva en angstremmers, reguleren onze emoties en verlagen stress. 

 

Dopamine wordt aangemaakt wanneer je dingen doet die volgens de hersenen moeten worden beloond, zoals sporten, eten, vrijen en verliefd zijn. De afgifte brengt een golf van geluk met zich mee. Het plezierige gevoel dat je krijgt zorgt ervoor dat je het dopamine-opwekkende gedrag wilt herhalen. Maar drugs, alcohol, suiker of nicotine ontregelen en blokkeren de natuurlijke aanmaak hieŕvan.. 

 

De volwassene die op zoek gaat naar externe prikkels om geluk te ervaren, zit met een bepaald gemis. Dat zien we uiteindelijk bij elke hardnekkige verslaving. We denken nog te vaak dat we het gemis ermee kunnen compenseren, maar in feite, verstoren we de natuurlijke processen in onze lichamen om ervan te kunnen herstellen 

 

De verouderde opvattingen rond nature-nurture ooit "wetenschappelijk" bewezen, of het zit erin gebakken, in de opleiding van onze specialisten. We focussen eerder op psychopathologiëen dan op wat het jonge kind nodig heeft voor een gezonde ontwikkeling. Dat vinden wij heel erg vreemd, als we er zo eventjes bij stilstaan. En ouders weten het vaak niet, zelfs niet wanneer ze zelf verslavend gedrag vertonen. Zeker geen schuld aan de ouders, en ook niet aan de specialisten. Naar ons gevoel is er vooral een holistische kijk nodig, belichten we niet genoeg het gehele plaatje. 

 

Intussen al even "wetenschappelijk" weer terug weerlegd. Genetische bepaling is dan toch niet zo nuttig als we het over verslaving hebben. Het neemt een stuk de hoop weg. Is het niet nuttiger te stellen, dat we starten met een oneindig potentieel? Honderdduizenden kilometers aan zenuwcellen en neuronen, wanneer we ze allemaal achter elkaar op een lijn zouden leggen. Onze hersenen vormen een universum op zich. Veel meer een oneindig potentieel, vanaf of al voor de conceptie, dan we gangbaar durven denken, Alle aanleg voor verslaving wordt tijdens de zwangerschap en de eerste paar jaren na de geboorte gelegd. Wanneer de hersenen volgroeid zijn. Wanneer er ergens iets niet helemaal goed is gegaan in de hechtingsfase. Als één of meerdere van onze zorgfiguren niet helemaal aanwezig waren of we kregen niet wat we nodig hadden via natuurlijke wegen. 

 

Maar de hersenontwikkeling stopt niet na volgroeiing .. 

 

We hebben deze visie niet zelf uitgevonden. Intussen is het allemaal meermaals onderzocht en ontdekt. We kunnen niet enkel vanuit biologisch perspectief kijken. Er is een omgevingsaspect, een cultureel en maatschappelijk aspect, een spirituele dimensie, enzovoort. 

 

Misschien is totaalonthouding dan toch de meest effectieve manier om uit het slaafse patroon te geraken? Want hoe meer we via externe middelen proberen voelen wat we.gemist hebben, hoe meer we onze eigen vernufte mechanismen ontregelen, waardoor we de substanties nóg meer nodig lijken te hebben. 

 

We verstoren de gebieden die instaan voor adequate beslissingen nemen, lange met korte termijn gevolgen afwegen, authentieke aanwezige verbindingen aangaan, .. Zelfs onze meest primaire noden komen op de tweede plaats zoals slaap, voeding en relaties. We laten ons leiden door impulsen, zelfs als we weten dat ze schadelijk voor ons zijn. En de voedingsindustrie en reclamemakers spelen daar slim op in. 

 

Maar dat zijn wij toch helemaal niet! We willen ons niet echt laten leven door die impulsen. Diep vanbinnen voelen we dat heel goed. 

 

En hoe meer we er weerstand tegen bieden, hoe beter we dat ook kunnen. Dan pas komt er ruimte om er therapeutisch mee aan de slag te gaan, met wat er onder de verslaving zit.

 

Erwan en ik, we zijn beginnen geloven dat de harde aanpak niet werkt. En tegelijk denken we dat onthouding nodig is, om ons lichaam de kans te geven te herstellen. Het lijkt erg contradictorisch. Herval hoort erbij, maar wordt al snel een makkelijk excuus.

We geloven ook niet dat verslaving enkel maar "een keuze" is, of de verantwoordelijkheid van de verslaafde zelf. Maakt niet uit of het om middelen of gedragsverslavingen gaat. En toch is het dat ook wel. 

 

Alleen, de verslaafde moet dat zelf geloven, dat het zijn keuze is. Alle deeltjes in zichzelf moeten dat terug leren geloven. De stemmetjes die je vertellen dat je "niet kan leven zonder" dat je "het niet kan" of "nog niet." 

 

Dat ben jij helemaal niet! 

 

Wij wensen dat je het terug herinnert. Wij willen dat je weet, dat wij in jou geloven! 

 

Binnenkort organiseren we verbindende cirkels en stellen we een lotgenotengroep samen, precies hierover. 

 

Gelukkige verjaardag lieve, mooie Erwan! Ik sta tram dertig weer graag aan je zijde 🥳