Ben ik ooit klaar? - Sarah

Waarschuwing, ... lang verhaal ... Ben ik ooit klaar, met de Geestelijke “Gezondheidszorg”? ADHD, Autisme, Borderline, Angststoornis, Dwang-stoornis, Eetstoornis, Bipolariteit, Narcisme, Depressie, Oppositioneel Opstandig gedragsprobleem, ...

Iedereen hier in het Westen kent wel iemand.

Het wereldwijde web helpt mensen zelf hun diagnoses stellen.

 

Onze kinderen hebben tegenwoordig een "ticketje" nodig voor de juiste school, wanneer de klassieke hen niet meer aan kan. En dan moeten ze soms een paar jaar wachten. Want die speciale scholen, zitten over-vol.

 

Maar toch, zijn het veelal slechts beschrijvingen van symptomen. De DSM, noch het internet zeggen veel over oorzaken of herstellen. Sterker, ze stellen nog al te vaak dat het, waarschijnlijk of zeker, nooit te genezen is.

 

Ze zeggen niet dat het misschien een momentopname is. Soms voel ik me als de stoorzender in een collectief, zo denkende. Althans in deze sector, de Geestelijke Gezondheidszorg. 

 

Ze zeggen ook vaak niet dat de medicatie die ze aan de diagnoses koppelen, nog meer problemen veroorzaken ...

 

Via deze tekst wil ik delen wat ik in die wereld van de GGz gevoeld en gezien heb. Omdat ik geloof dat het belangrijk is. Omdat er misschien nog mensen zo denken, maar het niet durven zeggen.

 

Stel je het even voor. Een kind, met "problemen". Een psycholoog of psychiater heeft enkele symptomen herkend, doet een bewering, en dat gaat dan z'n eigen leven leiden. Het kind, dat ons confronteert. Of het kind, dat ons ongemakkelijk doet voelen. 

 

De familieleden en leerkrachten hechten veel waarde, aan wat de expert erover denkt.

 

Dagdagelijks uitgesproken door dokters, psychologen of Clb-medewerkers. "Uw kind heeft waarschijnlijk ..." "Want hij kan zich niet concentreren of stil zitten in de klas." "Want hij is té boos, té bang, té triest."

 

"Té raar. Te eenzaam. Te stil."

 

Wie dan ook, iemand, zonder enige notie van de oorzaken. Iemand die omschrijft wat een kind waarschijnlijk van psychische ziekte heeft, is dikwijls vergeten vragen wat er met hem is gebeurd. Of de ouders durven er niet over nadenken. Niemand heeft ons dat gevraagd. Of mij. Waarom ik mijn aandacht er niet kon bijhouden of sociaal contact moeilijk was. Waarom mijn broer en ik zo stil van 's morgens tot s'avonds. Toen was er zelfs nog maar amper kennis over de impact van bijvoorbeeld scheiding of rouw. Over parentificatie. En al zeker niet op school. Toen waren er gelukkig ook nog niet zoveel diagnoses.

 

De meerderheid van hulpverleners gelooft wel dat officiële diagnosestelling betrouwbaar is. Dat heb ik zelf ook even gedacht, maar wat doet het er zelfs toe, als niemand die gediagnosticeerde kinderen gepaste erkenning noch begeleiding biedt. Of als niemand de ouders informeert, over de vroegkinderlijke trauma's die eronder kunnen zitten. We vragen amper naar stressoren of dagelijkse routines. Omdat we daar niet genoeg voor opgeleid worden of omdat we er geen tijd voor hebben.

 

Autisme en ADHD bijvoorbeeld, worden dag in dag uit verkeerdelijk vastgesteld, zonder enig besef van trauma's, die er dikwijls mee gepaard gaan. En trauma is heus niet alleen wat we beoordelen als de grote dingen, zoals mishandeld worden, oorlog meemaken, een ouder die drinkt of een geliefde verliezen. 

 

Het is ook wat we normaliseren; zoals arm opgroeien en niet kunnen krijgen wat we nodig hebben, van de borst weggehaald worden voordat we er klaar voor zijn.

Misschien werden er onrealistische verwachtingen gesteld.

Of we werden te vroeg de verantwoordelijke in ons familiesysteem, hebben zorgen gehad, geen gevoel van controle ervaren, te weinig ruimte of positieve aandacht gekregen, ... 

 

En neen, ik geloof ook niet, dat trauma de schuld van de ouders is. Integendeel. Ik wil er net de schuld afhalen.

 

Kinderen zijn erg gevoelig en onze wereld is zo complex, er is zoveel druk, ouders hebben zooooo veel stress en zelf vanalles te verwerken op hun eentje...

 

Na bijna 10 jaar werken met gezinnen in crisis, kan ik eindeloos blijven doorgaan. 

 

Misschien maakt iedereen weleens een traumatische ervaring mee? Misschien het grootste deel van ons, meer dan één? Het gaat over de impact daarvan op ons zenuwstelsel, over hoe die ervaring vervolgens komt vast te zitten in ons lichaam. Trauma hoort, wie weet, wel bij de ontwikkeling. Het geeft ons onze richting, onze talenten, .. Hoe dan ook, bewust zijn ervan helpt ons groeien. 

 

Het zit in ieder geval in elke familie en wordt van generatie op generatie overgezet. Laat het me definiëren als een ervaring die zeer verontrustend en stresserend is. In de beleving van degene, dat kind, die het ervaart.

 

Hoeveel ouders ik al voor mij heb gehad, die denken dat hun kind een “kind-problematiek” heeft (zo noemen we dat als hulpverleners onder elkaar). Dat wil zeggen; het probleem ligt bij het kind. Wie kan er dat nu weten? De familieleden hebben het een onderdeel van hun levensverhaal gemaakt. Ze zijn het vaak al jaren zo aan het denken. Het kind is zijn diagnose geworden. En, als ik dan al vraag of er een officiële test is gedaan, dan herinneren ze zich dat vaak niet eens meer.

 

Psychologen weten SOMS wat er speelde, tijdens de levens van hun cliënten. Dan kunnen ze hen ook ont-schuldigen en zien van waar bepaald gedrag ontstaan is. Als je geluk hebt, met je psycholoog. Maar nog veel vaker blijven de cruciale onderliggende oorzaken verborgen, wordt er zelfs niet aan trauma of triggers gedacht. Vaak blijft het on(der)bewust, of soms gewoon verzwegen.

 

Een kind, noch zijn ouder, zal ons of zelfs de vertrouwensjuf snel eens gaan vertellen waar de diepste schaamte rond hangt, de pijnlijkste pijn.. De psycholoog of therapeut komt veelal nooit te weten, datgene wat onderdrukt wordt. Als een kind emotioneel verwaarloosd, misbruikt of geslagen wordt. 

Of hoe de zwangerschap en de bevalling is geweest, hoe mama zich voelde, wanneer ze ontdekte dat er een kindje kwam, …

Wij weten dat vaker niet dan wel. En het is meestal net dátgene dat aan de oorzaak van "de problemen" in het gedrag ligt.

 

Dat heb ik intussen geleerd, door contextueel met gezinnen te werken. Niet alleen met het kind. Niet alleen met de ouder. Liefst met het ganse systeem.. Ik heb ook geleerd; ALS(!) we kunnen praten over de aller-moeilijkste dingen, dat gelijk wie, los van gelijk welke diagnose, kan herstellen. Of toch tenminste functioneren, groeien, geaccepteerd worden, ... Dat het mogelijk is. Als er tenminste iemand in durft geloven.

 

Dat is waar de Open Hart Cirkels voor bestaan.

 

Ik heb vooral gezien wat voor schade de labels kunnen aanrichten. We staan daar veel te weinig bij stil. Hoe kinderen zich er enerzijds mee identificeren en anderzijds tegen de stempel proberen vechten, omdat ze diep vanbinnen voelen dat we hen in een hokje proberen plaatsen dat hen beperkt. Geen kind kan zelf voor een diagnose kiezen, want de impact kan een volwassene zonder diagnose aan dat kind niet uitleggen. We kunnen onze kinderen niet informeren over de gevolgen van al die testen. Natuurlijk willen ze extra studietijd. 

 

Maar zelfs al krijgen ze meer studietijd op school. Zelfs al is een diagnose hun ticket naar de "gepaste hulp". Dat idee alleen al is ziek als je er even over nadenkt. Plus, in mijn ogen, weten die hulpverleners zelf niet goed wat ASS of ADHD of psychose (of wat dat ook) precies inhoudt. Begrippen die trouwens ook binnen de DSM jaarlijks verbreden en veranderen. Mochten we iedereen testen, we krijgen misschien wel allemaal een diagnose. Dan moet je ook nog eens honderden euro's betalen, en wordt de uitkomst vlotjes gekoppeld aan je persoonlijke medicatie-experiment. 

 

Het klopt ook niet, omdat een kind niet mee kan op school, dat hij te dom of te traag is. Meestal speelt er iets thuis, of ligt het aan de schoolomgeving zelf. 

 

Dus ik verwerp de diagnoses. 

 

Als we ASS nu eens als voorbeeld nemen, da's voor mij één van de moeilijkste, om in de levensloop te gaan zoeken. Omdat er algemeen aanvaard wordt dat het in je hersenen ontstaat. Bij gebrek aan kennis over prenatale psychologie, wordt je zo geboren. Ik ga dat hier niet persé tegenspreken. Maar niet elk kind dat we er deze opplakken, heeft effectief autisme. Dat heb ik wel gezien. Bijna altijd ontdekken we ook kenmerken in één van de ouders. Is het dan enkel genetisch of zijn er ook voor een stuk aangeleerde kenmerken? Een ouder is ons grootste voorbeeld terwijl we onze persoonlijkheid ontwikkelen. Dat is ook een algemeen aanvaard idee. Hoe dan ook, Autisme Spectrum STOORNIS(!), zo noemen we dat. Onderschatten we de impact van die naam niet? Dit is nog steeds de officiële term. Zo komen er elk jaar heel wat "gestoorde" kinderen bij, ook al heeft geen psychiater nog de tijd om (voor al degenen die het vragen of willen), een legitieme vaststelling te doen. "Vermoeden van" zetten de experts in hun verslagen die ze met gemak verspreiden. 

 

Wat als we die benamingen eens zouden gaan zien voor wat ze werkelijk zijn. Als beschrijvingen van momentopnames, of aspecten van een groter plaatje, die heel erg veel schade kunnen aanrichten vanuit een vernauwde blik erop. Ik denk dikwijls, we zullen hier later als mensheid op terugkijken met ongeloof en schaamte. Zoals we vroeger geloofden dat we baby's beter laten huilen om ze sterk te maken. Nu, generaties later, na vele onderzoeken die het tegendeel aantoonden, zijn er nog steeds mensen die dat geloven. In mijn ogen is het diagnose-denken, naast zoiets als een kindje laten huilen, een grote blunder van onze maatschappij en hulpverlening. 

 

Het meeste "vreemde gedrag" ontstaat niet zomaar in de hersenen, zoiets heet complex trauma.

 

Ik ontmoette intussen meerdere mensen die ongeneeslijk schizofreen, bipolair en chronisch depressief werden verklaard. Hoe meer ik me hierover uitspreek, hoe meer zulke verhalen ik ook hoor. Zij kregen ook de officiële diagnose van een erkend arts, gepaard met advies tot levenslange medicatie.

 

Echter, intussen zijn ze dan toch symptoom- en medicatievrij. Sommigen van hen al vele jaren. Toch wel straf, nadat hen alle hoop werd afgenomen, de vaststelling werd gemaakt. En degene die ze met hun gezin deelde, alsof het niets was beweren kon, dat het aan hun persoonlijkheid lag, voor altijd zo gevormd.

 

Als het gaat over persoonlijkheidsstoornissen, dan is het meestal geen goed nieuws..

Voor het ganse leven volgens veel artsen... Dat is niet erg hoopgevend.

 

Nogal ontmoedigend, voor dat stille of "manipulatieve" kind, om zo bestempeld te worden.

 

Toch een serieuze constatatie als de wereld en je volwassen leven nog voor je voeten ligt? Begin er maar aan, aan je toekomst.. "Hier hebben we zelfs geen pilletje voor."

 

Deze kan een mens zijn leven verwoesten.

En zo gebeurt het ook. Elke dag..

 

Intussen heb ik er dus een dikke tien jaar in het werkveld opzitten. Met als kers op de taart mijn recentste ervaringen met geestelijke gezondheidszorg en kinderpsychiatrie. Daar ga ik dan solliciteren, met mijn achtergrond en achterdocht wat betreft diagnoses. Om tal van redenen.

 

Ik heb een observatiestage gedaan, nog niet zo lang geleden, in een kinderpsychiatrische afdeling van een ziekenhuis.  Nadat ik contextueel en dus niet medisch geschoold ben, waardoor ik daar, zonder die medische bril op, kon kijken naar het groter plaatje van wat er met die kinderen daar gebeurde.

 

Wetende dat ELK kind met gelijk welk gedrag, iets toont.

Niets meer dan dat, dient er volgens mij, op sommige momenten, gezegd te worden.

 

Wat ze doormaken als ze suïcidaal, psychotisch, extreem angstig in de crisisopname worden binnengebracht. Dat heeft geen diagnose nodig. Geen "er is iets kapot aan jou."

 

Het heeft zorg nodig. Aandacht. Een luisterend oor. 

 

Erkenning. 

 

Een familielid, bekende, geliefde. 

Iemand die rustig blijft.

 

Vertrouwen.

 

Maar in de realiteit, hebben de dokters er geen tijd voor. Zij zijn daar ook niet voor opgeleid. 

 

Wat ik daar gezien heb...

 

Geen enkel kind was medicatievrij. Allerlei verschillende soorten artsen en psychologen discussieerden onderling over de gevaren van hun medicatie-experimenten en ja, ook over de twijfels rond het wel of niet concluderen van een bepaalde diagnose. Datgene waar wij van uitgaan dat het "bewezen" is als het is vastgesteld op de K-dienst. Datgene dat alle leerkrachten, tantes of nonkels, en als we het durven zeggen aan de grootouders, daarna ook zullen te horen krijgen.

 

De dokter dacht dat het "dit" was, de psycholoog was overtuigd dat het "dat" was. Ze discussieerden onderling, achter de schermen, over een kind dat ze soms jaren-lang begeleid hebben, maar naar de ouders toe, waren ze plotseling unaniem.

 

Anti-psychotica aan een onveilig gehechte 3-jarige, in plaats van zijn mama bij hem te laten. 

Zijn mama, 

die dat nochtans zelf ook zo graag wilde.

 

Angstremmers aan een suïcidale tiener, omdat de antidepressiva niet werken, (neemt trouwens ook de angst weg voor zelfdoding). Het vergroot de kans op suïcide aanzienlijk. Maar toch, wordt het overwogen. Om iets te proberen.. Want wij voelen ons eigenlijk zo snel aansprakelijk. En tegelijk zijn het precies die verantwoordelijkheidsgevoelens, waar we bij onszelf zo bang voor zijn. 

 

"Al zal het onzekere tienermeisje vermoedelijk een tiental kilo aankomen, als ze die en die pil neemt." Het wordt toch aangeraden, want in het hier-en-nu weten we anders helemaal niet wat ermee te doen. "We hebben geen tijd, en ons bed moet volgende week terug vrij zijn voor de volgende patiënt."

 

Pillen zo zwaar, dat zelfs een volwassen mens met volgroeide hersenen er stijf van tegen de muren aanloopt, letterlijk!

 

En als ze het advies van de dokter niet opvolgen, "dan werken ze niet mee."

 

Met de ouders praten we amper..

 

Een 15-jarige werd binnengebracht op de Spoed-afdeling, na een poging, met heel erg veel medicatie. Ze had die gewoon liggen in haar nachtkastje. Ze vertrouwde de piepjonge spoedarts (nog half suf) toe dat haar stiefvader haar misbruikte.

En wat dan? Zonder gesprek met de mama, en al zeker niet met de stiefvader, noch een doorverwijzing naar een andere hulpverlener, of een advies, werd haar de volgende dag meegedeeld; dat ze terug naar huis mocht. "We hebben geen plaats, .. zonder meer."

 

Bijwerkingen van een bepaalde pil, alleen nog maar op korte termijn, lijken mij dikwijls erger dan de oorspronkelijke symptomen. Dat kan je zo opzoeken op Google. Ook dat er vergif in zit, in die pillen. Dat staat in de bijsluiter.

 

Op lange termijn onderzoek heeft men geen zicht, maar wel zegt men zoals vanzelf tegen de ouders dat er "veel onderzoek naar gedaan is" en "dat het veilig is". De dokters zeggen dat, om de ouders gerust te stellen, met de beste bedoelingen. Omdat ze een rotsvast vertrouwen hebben, in hun medische scholing en de farmaceutische industrie. Omdat ze een rotsvast vertrouwen hebben in zichzelf? Of onze instituten. Omdat dat ze 'academisch genoeg' zijn, en ze op een uurtje (of een half), wel kunnen inschatten wie ze voor zich hebben zitten. Of ja, toch in ieder geval, wat er "scheelt" aan die persoon daar op die stoel. Doorwinterde experten met een olifantenhuid zullen het ons wel zeggen.

 

"Het meisje heeft misschien niet echt ADHD, spreken ze uit, ook achter de schermen, maar we zullen haar de diagnose geven dat ze wat extra studeertijd krijgt op school."

 

Ik heb geprobeerd erover te praten, met artsen en allerlei collega’s. Vaak met een bang hartje, veel te voorzichtig. "Op de volwassenpsychiatrie is het nog veel erger", kreeg ik dan als reactie. Of "wij doen hier nochtans enorm ons best om zo min mogelijk voor te schrijven." En “het is al veel verbeterd”.

Ja en dat ze geen tijd hebben, dat ziet iedereen. Als je 10 tot 30 mensen per dag op consultatie krijgt, de ene vergadering na de andere, je lunch neemt aan je computerscherm, agenda vol voor maanden. Dan schiet er niet veel tijd om over al die bedenkingen na te denken.

We denken al zo veel.. Maar ja, wij moeten dan beoordelen, of onze kinderen “geestelijk gezond” zijn.

 

En we bedoelen het goed, daar gaat het niet over.

 

Nochtans, vond ik meer dan genoeg bevende, suffe kinderen. "Zij zullen dan wel degene zijn die later op die volwassen-afdeling terecht komen", denk ik dan.

 

Nog heviger schuddend, nog meer zombie, nog verder van wat ze NU voelen.

 

Ik durf dit bijna niet meer delen, na zoveel weerstand van naaste hulpverleners, de ouders van die kinderen, dokters & psychiaters, ... Ik heb er mij soms half bij neergelegd, maar nooit echt. Vaak voelt het alsof ik de enige ben die hier een punt van wil maken. Het is nog te persoonlijk, een missie in dit leven geworden. En het kan me eerlijk gezegd niet veel schelen dat "het mijn plaats niet is, omdat ik geen dokter ben."

 

Ik zal misschien ooit een vervolg schrijven, over de gevaren op lange termijn. Dat kan ik nu nog niet doen, ik ben nog te jong, net als sommige van die pillen zijn (dus er zijn nog geen cijfers).

 

Ik tracht er eerst zelf iets constructiefs naast te leggen, en terwijl mijn frustraties de nodige ruimte te geven. Ik wil niet met de vinger wijzen, of het systeem van alles de schuld geven.             

 

Ik wil erover spreken.

 

Maar intussen, neem het dus ook niet zomaar aan, gewoon omdat de dokter het zegt. Praat eerst over wat je pijn heeft gedaan, eerst dat, voor je een pil of diagnose aanneemt. En als je al iets aanneemt, vergeet dan niet dat alles steeds in verandering is, dat het zo niet hoeft te blijven.

 

Wanneer het niet lukt te spreken met je ouders, zoek dan een therapeut, één die je kan en durft meenemen in je verhaal. Eén die misschien een beetje kritisch denkt, niet zoals de rest.

Soms, is het nodig om even te zoeken ..

Of desnoods een ander familielid. Je favoriete tante of nonkel.

Een vriend of vriendin die iets gelijkaardigs meemaakte, 

Of gewoon heel erg goed kan luisteren.

Een zelfhulpboek.

Een podcast over het thema.

Een lotgenotengroep.

Lichaamsgerichte insteek, EMDR, 

Een ervaren sjamaan

Oplossingsgerichte en herstelgerichte stromingen.

 

Hoe sneller hoe beter. Hou vooral niets achter; spreek erover.

Zoek iemand die kan horen wat je te vertellen hebt.

En word je eigen dokter.

Ga op zoek naar wat er onder zit, wanneer er iets is dat jou blokkeert, wanneer er zich moeilijkheden voor doen in je leven. Of je nu angstig, verdrietig of boos bent. Of je je schuldig voelt, schaamt, teleurgesteld, hopeloos. Het is oké om te voelen..

 

Elke emotie is altijd van waarde.

En wat je voelt, is sowieso, terecht.

 

Je bent NIET, kapot. Echt niet.

 

*Interessante ontwikkelingen zijn bezig, ook in buurlanden en andere continenten, ook al is er nog veel onderzoek niet gedeeld, en, worden valse en verouderde opvattingen nog steeds alom verspreid door professionals. Intussen gelooft men stilletjes aan in het behandelen van “persoonlijkheidsstoornissen” zoals “borderline, narcisme, schizoïde persoonlijkheid, of wat dan ook”. 

Of sterker nog, de betekenis ervan voor de bewustwording van een systeem.

Een decennium geleden, voor mensen die toen bepaalde diagnoses kregen, was dat nog niet het geval.

 

Laten we gaan voor de integratie van al deze psychische ziektebeelden, want dat is wat er nodig is. Zij zijn een deel van ons. En zij, zijn degenen die ons tonen, wat er anders kan. Of we kunnen zo verder doen totdat iedereen er een psychische ziekte aan overhoudt.🤍

 

Dankjewel om te lezen. Mijn ervaring is anders dan die van jou, gekleurd, beladen en niet DE waarheid. Maar het is duidelijk een thema dat leeft, en er gaan zoveel mensen alleen door deze processen.

 

Intussen hebben Erwan en ik, met steun van Re-member, een plek opgericht waar mensen hun herstel-verhaal kunnen komen brengen; voor ervaringsdeskundigen, lotgenoten of andere hulp- en zorgverleners. Ook organiseren wij #openhartcirkels om psychische kwetsbaarheid en geheimhouding in gezins- of familiecontext (en ruimer) te doorbreken. 

 

Deze is voor onze kinderen..