Heelkunst - Erwan

In de wereld van de hulpverlening word ik als hulpverlener al snel overspoelt door allerhande theoretische kaders, methodieken en technieken. Zowel in de basisopleidingen in hogescholen en universiteiten, als de opleidingen die je kunt volgen bij onafhankelijke organisaties wordt er een steeds breder wordend spectrum aan visies en ideologieën aangeleerd. Van de traditionele therapeutische dialoog tot vragenlijsten, veiligheidsplannen en tientallen creatieve therapieën, allen om het lijden van ons wezen in kaart te brengen.  

Het is goed dat ze er zijn, al die modellen. Ze bieden me een houvast en uiten hun kracht in de handen van de ervaren hulpverlener. Mijn beleving is echter dat geen enkel kader de volledige vraag van het individu kan dekken. Steeds word ik uitgenodigd om buiten de lijntjes te kleuren, om aandacht te hebben voor wat m’n intuïtie me vertelt en gevoelig te blijven voor de nuances die zich (soms) héél voorzichtig tonen in de therapeutische relatie.  

 

Ieders lijden is anders en vraagt een andere aanwezigheid. Waar we vandaag spreken over heel-kunde, alsof het een welomlijnd vakgebied is, sprak men vroeger over heel-kunst. Het mysterieuze en ervaringsgerichte element werd vervangen door het meetbare en het materiele. Ik denk aan Stanislaw Lec toen hij schreef: “Sedert de uitvinding van de mens vervolmaakt men hem met prothesen.” 

 

Geen idee hoe anderen het doen wanneer ze een bepaald resultaat beloven. Hoe kun je weten wat er gaat gebeuren zonder het werk te forceren? En dan nog... Wat in een bepaalde houding geforceerd wordt heeft vaak de neiging om terug te springen of te breken. In het werk dat ik tot nu toe gedaan heb weet de cliënt noch ik wat er gaat gebeuren. Het oud Hoogduitse woord ‘lidan’ uit de vroege middeleeuwen betekent naast lijden ook reizen en ervaren. En dat is precies hoe ik lijden leer zien. Als een uitnodiging tot een reis, een queeste naar het nog-niet-zichtbare, een zoektocht naar de schat. Het is pas vanaf de late middeleeuwen dat lijden werd geassocieerd met pijn, ongeluk, ziekte en uiteindelijk schande en belediging.  

 

Begrijp me niet verkeerd, het pad van het lijden onderzoeken is niet zonder gevaar. Integendeel. Onze innerlijke wereld betreden, vol diepe dalen, groteske demonen en verdrongen dromen is een verraderlijk landschap die je bij voorkeur niet op je eentje doorkruist. Hier komt de therapeut op het toneel. Niet als alwetend oog of gouden gids, maar als dienaar en metgezel. Als iemand die zich met een zachte ondersteunende hand afstemt op jouw ritme en de stappen die jij wil zetten. Als iemand die, ook al kent hij de gevaren niet die gaan komen, wél de kennis en tools heeft om met de uitdagingen om te gaan. Als iemand die bereid is om samen met jou door het vuur te gaan.  

 

Jouw metgezel in lijden, dat is Verwant. 

Gaan we samen op reis? 

 

 

     - Aan al mijn Verwanten